Су қоймаларының топографиялық және экономикалық сипаттамаларын есептеу және тұрғызу

   мұндағы

                    - өзен алабының ауданы

                     _– қордың берілген  жердің коэффициенті

                     – дәреже  көрсеткіш коэффициент

   Бұл 2 коэффициенттерді «Гидрология. Регулирование  стока» Л.И Иванов   кітабынан  аламыз. [1] 

    – жоғарғы ағының есептік  қабаты.

   Ол  мына формуламен анықталады: 

                                                                                     ₍₂₁₎ 

   мұндағы

                      - ағынның орталығын қалыптың деңгейі. Иванов А.И кестесінен аламыз.[1] 

   

 

     - Иванов кестесінен аламыз.

    - жоғарғы өтімнен ағын қабатының статистикалық параметрлерінің тең еместігін көрсететінт коэффициент =1 деп аламыз. [1] 

   Өзен  алабындағы көлдердің жоғарғы тік  әсері:

   

    

                                                                    ₍₂₂₎ 

   мұндағы

                    - эмпирикалық коэффициент.

                     -А.Н Иванов  кітабынан аламыз. [1] 

    - өзен алабындағы батпақтармен ормандардың ағынға тигізетін коэффициент.

   Ол  мына формуламен анықталады:

         

                     (23) 
     

    - орманды-дала

    - далаға

     

   Енді  осы мәндерді алып есептейміз: 

                                                                        

                                                                       

    
                                                    

     

     

                       

   Кесте 1.6 

   Ағынды  реттеу 

     

1. Орташа  көп жылдық ағын _;
2. Ағынның өзгермелі коэффициенті
3. Симметриялы коэффициенті
4. Су қоймасының көп жылдық құрастырушы көлемі _;
5. БРУТТО берілуі _;
6. Жыл ішінде ағынның бөлінуі;       

 

   Кесте 1.7 

   Жылдық  өтім 

     

7. Қосымша булануға кететін орташа көп жылдық қабат  I= _;
8. Құрамының класына байланысты судың жоғары өтімі 396 ;
9. Тасқынның ұзақтығы ^{тәулік _;}
10. Үшбұрыш, трапеция түріндегі тасқынның гидрографиялық систематизациясы ^{_{тәулік ;}}
11. Су қоймасының гидрогеологиялық шарты;
12. Ағынның  жылдық нормасы (лайлылығы)
13. Тұнбасының көлемдік массасы γ=1,36 ;
14. Су қоймасының жұмыс істеу қабілеті _;

   15 Бөгеттің жоғарғы бөлігінің ені  в=36;

16. Бөгеттің жоғарғы және төменгі бетінің ортасы
17. НПУ және СРПУ белгілерінің арақашықтығы _;
18. Бөгеттің ось аймағының профилі;
19. Аңғардың орташа еңгістігі
20. Бөгеттің табанының ұзындығы
21. Суғарудың өтім коэффиценті
22. Іріленген өлшем бағасы:

а) 1м³ топырақ бөгеттің бағасы ^_теңге;

        б) 1км² жердің шығыны ^_теңге;

        в) 1 шаршы метр суғарудың бағасы  ^_теңге;

        г) 1м₃/сек қабаттарына өтіп келетін баға ^_теңге; 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

   2 Су қоймаларының топографиялық және экономикалық сипаттамаларын есептеу және тұрғызу 

   Су  қоймасын орналастыру үшін топографиялық, экономикалық, геологиялық, гидрогеологиялық жағдайларды білу керек. Су қоймасының қақпасының белгіленгеннен кейін топографиялық және экономикалық сипаттамалар тұрғызылады. Топографиялық сипаттамалар мына байланыста көрсетіледі:

   1) - су бетінің ауданымен су деңгейінің арасындағы байланыс, бұл байланыстан кез-келген уақытта су бетінің ауданын табуға болады.

   2) - су көлемі мен су деңгейінің арасындағы байланыс. Бұл байланысты кез-келген уақытта судың көлемін табуға болады.

   3) - орташа тереңдіктегі су деңгіейнің ортасындағы байланыс, бұл байланысты кез-келген уақытта су қоймасының тереңдігін табуға болады. 

 қисығы 
 
 

                                                                                 А                                  

                                                                                                                Қима  А-А

      

   

                                                                                          Hn,Fn                   Vn

                                              Hi + 1,Fi +                    Hi + 1,Fi + 1 Vi + 1

                                                                                           Hi ,Fi                  Vi

   

                                  Hn,Fn

    А 
 

   Сурет 1. Су қоймаларының топографиялық сипаттамасы 

   Әрбір белгіде H_l-су болып қалатын ауданын. F_l-табамыз. Планимертмен табамыз, соның арқасында судың бетімен, су деңгейін арасындағы байланысты тұрғызамыз:

                                                      

                                              - қисығы 

                                             а)                                                        ₍₂₄₎ 
 
 
 

   Бұл ең төменгі көлем қиылған параболаның  формуласы бойынша есептеледі.

   б) қиылған пирамиданың көлемін мына формула бойынша есептеледі. 

                                                                                     ₍₂₅₎ 

                                   ;                                                                ₍₂₆₎ 
 

   Экономикалық  сипаттамалар

   Экономикалық  сипаттамаларға мыналар жатады: жалпы  баға қисығы және меншікті баға қисығы.

   Жалпы баға қисығы 2 бөліктен тұрады:

   а) Бөгеттің бөгетке қатысы бар құрылымының  қатысы;

   б) Су қоймасының басып қалған ауданының  бағасы.

   Меншікті  баға қисығы мына түрде бөлінеді:

   а) бөгеттің және бөгетке байланысты құрылымының  бағасы

Топырақтан  бөгеттің бағасын табу үшін алдымен  мына формуланы табамыз. 

                                                                             ₍₂₇₎ 

   мұндағы

                   - бөгеттің жоғарғы және төменгі бетінің орны. 

                                                                                      ₍₂₈₎ 

   _{мұндағы}

                    -бөгет бетінің еңгістігі;

                    -бөгеттің төменгі бетінің еңгістігі;

                     -бөгет ені; м 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

                           Jnл

        ФПУ

          НПУ ФПУ

   

     НПУ

                                                       Нпл

               һ_ер               һ_ер                              Нпл       mв                                                   mn

   

                               ^{ln л}