Мехатроника философиясы

     Электрогидравликалық  МҚМ

      Электрогидравликалық  МҚМ-де механикалық энергияны түрлендіруші қорек  көзі ретінде сызықты (гидравликалық  цилиндр) және айналмалы қозғалысты (бұрылмалы гидроқозғалтқыштар және гидромоторлар) гидроқозғалтқыштар қолданылады. Электрогидравликалық МҚМ теория негіздері  В.Ф.Казмиренко жұмысында толық баяндалған. Өндірістік роботтар жайлы деректер Ю.В.Козырев анықтамасында берілген.

      Электрогидравликалық  МҚМ күрделі жүйе болғандықтан төменде  қысқаша құрылымы, жұмыс принципі және негізгі ерекшеліктері қарастырылған. Электрогидравликалық МҚМ орындаушы  немесе күштік бөлігі көлемдік және дроссельдік  реттеуіштері бар гидроқозғалтқыштан, үлестіруші құрылғыдан, сақтандырғыш қақпақшалардан, сүзгіштерден, гидросорғыштардан  және басқа да қосымша құрылғадан тұрады. Электрогидравликалық МҚМ-дің  құрылымдық функционалдық схемасы  суретте келтірілген. И-кіріс сигналы жоғары орналасқан иерархиялық басқару жүйесінен орындаушы деңгейдің басқару жүйесіне беріледі. Одан кейін бұл сигнал салыстыру құрылғысынан программалық сигнал және ақпарат күшейту санағышынан кернеу түрінде ақпаратты салыстыру құрылғысы арқылы жылдамдық санағышы күйіне беріледі, содан соң күшейтілгеннен кейін келесі құрылғыға барып түседі. Бұл құрылғы гидрожетекті шығыны бар бірдей сұйық ағынды реттеуге арналған, электрлік сигналға айналдыратын электрлік немесе механика электрлік сигналдардың түрлендіргіші болып табылады.

      Гидрожетек  блогы көлемді немесе дроссельді немесе реттеуіш және жалпы күшті  тудыратын гидроқозғалтқыш құрылғысынан тұрады. Гидроқозғалтқыш механикалық  түрлендіргішке немесе тікелей реттеу обьектісіне әсер ете алады. Суретте  қосымша механикалық түрлендіргішке әсер ететін сыртқы қорек көзінен  кірістері және жалпыланған күш  көрсетілген. Гидроқозғалтқышқа берілген сұйықтық ағынын реттеу үшін көлемі басқарылатын сорғыштар және дроссельді үлестірушілер  пайдаланылады. Реттелетін жұмыс көлемді  сорғыштар аксиальді поршенді кеңістік механизмі болып табылады. Дроссельді үлестірушілердің екі түрін пайдаланады: үлкен қуатты жетек үшін золотникті және ағымды. Тұрақты көлемді гидросорғышы бар дроссельмен басқарылатын гидрожетекті әдетте аз қуаттарда қолданады. Үлкен  және өте үлкен жүктеме және қуаттарда  айнымалы реттеу көлемі бар дроссельмен  басқарылатын гидрожетектер қолданылды.

      Электрогидравликалық  МҚМ келесідей ерекшеліктері  бар:

• жоғары энергосыйымдылық;
• жылдамдық;
• құрылысының қарапайымдылығы және құрастыру, жинау кезінде агрегатты-модуль принципін қолдануға болады;
• жұмыс сұйығын аз қысылу қасиетінен статикалық жүктеме көрсеткіштерінің тұрақтылығы;
• Жүйенің п.ә.к. азайтатын қозғалыстың механикалық түрлендіргіштері қажет емес.

Алайда,электрогидравликалық МҚМ-дің келесідей кемшіліктері де  бар:

• Жұмыс сұйығы келіп түсетін арнайы көздерді пайдалануды талаптандырады (сорғыштар станциясы, гидроқорлар);
• Сұйықтық қасиеті температураға байланысты. Осылайша, мысалға, МҚМ жұмысы кезінде сұйықтық қызады да, қасиеті өзгереді, жүйенің жалпы динамикалық сипаттамасына әсер етеді.
• Жұмыс сұйығының ағып кетуі экологиялық проблемаларды туғызады, және МҚМ пайдалану көрсеткіштерінеәсер етеді.
• Прецизионды будың бар болуы қосымша құрылғыларды дайындауда дәлдікті талаптандырады (золотниктерді, гидроцилиндрлерді және т.б.

Гидрогидравликалық  МҚМ басқалармен салыстырғанда  елеулі ерекшеліктері бар көптеген аймақтарда, мысалы, 10кВт аса жүктеме  кезінде, жарылу қаупі бар ортада жұмыс жасау үшін қолданылады. Гидрожетектерді  өндірістік роботтарға, қызмет көрсету  құрал-жабдықтарда пайдаланады. Осылайша механикалық энергияны түрлендіру көзі бойынша құрылғыны сәйкестендіреді.

Глоссарий

     Мехатроника -электротехникалық және компьютерлік компненттермен, электрондық механика синергетикалық бірлестіктерге негізделген ғылым мен техниканың саласы. Олар жаңа модульдердің, жүйелердің, машиналар мен кешендік машиналардың  жобалануы мен өндірілуін интеллектуалды басқаруы мен функционалды қозғалыстармен бірге жүруін қамтамасыз етеді.

     Философия (philio-сүйемін, sophia-даналық) – деген екі сөзден құралып, яғни даналықты сүйетін ғылым екендігін білдіріп отыр. 

       Меха́ника  — материалдық объектілер мен олардың арасындағы өзара байланысты зерттейтін физиканың саласы. 

     Мехатроника  — түрлі ашылуларға, эксплуатациялық машиналар және компьютермен басқарылатын жүйелердің қозғалысының ғылым мен техникадағы саласы. Механика, электроника және микропроцессорлық техника, ақпараттану және компьютерлік басқару білімдерімен машиналар мен агрегаттардың қозғалысының басқарылуы.

     Философия – материя мен сана, таным мен болмыс, адам мен қоғам жайлы адамзат ой-cанасының дамуы барысында жинақталған, жүйеленген ғылыми ой-п-пікірдің теориялық жиынтығы. 

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Механизмдер мен манипуляторлар механикасы. Қ. С. Шоланов, Ж. Т. Жұмашева. Алматы 2005
2. Философия (оқулық). Д. К. Кішібеков, Ұ. Е. Сыдықов. Алматы, Қарасай баспасы, 2008
3. “Мехатроника” журналы. Санкт-Петербург, 2010
4. Мехатроника. Жұмашева Ж. Т. Алматы, 2010
5. Электрондық ресурс:  www.google.ru

                                             www.google.kz

                                    www.mtrn.ru