Адам Смит

Дата добавления: 11 Февраля 2013 в 18:41
Автор: m*****@mail.ru
Тип работы: реферат
Скачать полностью (30.02 Кб)
Работа содержит 1 файл
Скачать  Открыть 

Адам Смит.docx

  —  32.70 Кб

Адам Смит 1723 жылдың маусымында дүниеге келдi (дәл туылу күні белгiсiз) және Керколди қалашығының Файф шотландық округінде 5 маусым күні, кеден шенеулiгiнiң жанұясында шоқындырылған. Оның әкесi Адамның туылуына 6 ай қалғанда қайтыс болды. Оны 4 жас шамасында сығандар ұрлаған,бiрақ ол ағасымен жылдам құтқарылған және анасына қайтарылған. Адам Смит отбасының жалғыз баласы болып саналады, өйткені оның ағайындары туралы жазулар ешқайда табылмаған. 14 жас шамасында екi жыл Фрэнсис Хатчесонның басқарылуымен философияның әдеп негiздерiн үйрететiн Глазго университетіне түседі. Ол 1740 жылда Оксфордтағы Бейллиолға түседі және ондағы оқуды 1746 жылы аяқтайды. 1748 жылы Адам Смит Эдинбургте лорд Кэймсаның бастауымен дәрістер оқи бастайды. Бұл университеттiң студенттеріне арналған дәрiстерді әзiрлеу барысында,экономика мәселелерi туралы өзінің ұсыныстарын тұжырымдауына түрткi болады. Адам Смиттің ғылыми теорияларының негiзі болып, адамға үш жақтан қарау болды:

  • мораль мен адамгершiлiк позицияларынан;
  • азаматтық және мемлекеттiк позицияларынан;
  • экономикалық позициядан.

Адам  Смит риторикадан, хаттарды жазу өнері бойынша дәрiс оқыған және де кейінірек,экономикалық философияны анық тұңғыш рет жете айтқан және «Табиғат және халықтардың байлығының себептерi туралы» деген белгiлi жұмысында «табиғи бостандықтың онай жүйесi» жайлы алғаш рет айтқан. 1750 жылы Адам Смит аралары он жыл болған Дэвид Юммен танысты. Смиттi 1751 жылы Глазго университетінің логиканың профессоры етіп тағайындайды. Ол әдеп, риторика, юриспруденция және саяси үнемдеу бойынша дәрiс оқыды. Смит 1759 жылы дәрiстерден тұратын мақаланы жариялады. Бұл мақаласында ол тұрақтылықтың күйiндегi қоғамдағы әдеп, мiнез-құлықтың стандарттарын талқылайды. Смитке атақ 1776 жылы «Табиғатты және халықтардың байлығының себептерi туралы зерттеу» деген кiтабының жариялауынан кейiн келеді. Ғалым 1776 жылы Лондонғакөшеді, со жерде «Табиғатты және халықтардың байлығының себептерi туралы зерттеу» кітабын жариялайды. Бұл кiтап - экономикалық бостандықты суреттейдi. Кiтапқа сонымен қатар, еңбек бөлінісі, (араласпаушылық қағидасы) лаиссез , экономиканың халықаралық мәні мен тұжырымдамалардың талқылауы қосылған. Халықтардың байлығы экономиканы еркiн кәсiпкерлiктiң доктринасын iске қосып ашты. Смиттi 1778 жылда Эдинбургтiң,Шотландия кеден басқаруының басшысы етіп тағайындайды, 1790 жылдың 17 шiлдесiнде созылмалы науқасынан кейiн қайтыс болады.

Смит еңбек құны (құндылық) теориясының қарапайым қағидаларын мойындады, бірақ ол тек қарабайыр күйінде ғана, өндіріс құрал-жабдығы ретінде түсінілетін капиталдың еңбек үдерісінде болмашы рөл атқаратын кезінде ғана тауар айырбасын реттейді деп есептеді. Смит жүйесінде қоғам үш таптан — капиталистерден, жалдамалы жұмысшылардан және егіншілерден тұрады, мұнда ол егіншілердің, сондай-ақ өзі өнімсіз еңбек өкілдері деп есептеген халық топтарының, атап айтқанда, үй қызметшілері мен қоғамдық қызмет көрсету саласы жұмыскерлерінің, мемл. басқару қызметкерлерінің қоғамдағы рөліне сын көзбен қарады. Ол халық ш-н объективті даму заңдарына бағынатын жүйе деп есептеді, өндіріске қатысушылардың еркін бәсеке арқылы тиімді түрде жүзеге асырылатын меншіктік мүддесі (бас пайдасы) ілгерілеудің ең басты қозғаушысы деп санады. Әдетте, бәсекені шектеу және монополия экон. өрлеуге, халықтың материалдық жағдайын жақсартуға (“халықтың байлығын” арттыруға) бөгет жасайды. Ол мемлекеттің экономика рөлін теріске шығармады, бірақ оны “ойын ережелерін” қадағалау міндеттерімен шектеуді ұсынды. Ол теориялық жүйе және мемлекеттік саясат ретіндегі меркантилизмді қатты сынға алды. Cмиттің ілімі Ұлыбританияда және басқа бірқатар мемлекеттерде капитализмнің даму қажеттеріне сай келетін ішкі және сыртқы экономикалық саясат ұстанымдарының қалыптасуында елеулі рөл атқарды. Ресейде ол басыбайлылық құқықты жою үшін дәйекті дәлел көздері ретінде пайдаланылды. Смит салық салудың, банк жүйесінің, сыртқы сауда саясатының ұтымды қағидаларын әзірлеуге де елеулі еңбек сіңірді.

Гоббс Томас (1588-1679) - ағылшын философы және саяси ойшылы. Гоббс мемлекетті «жасанды дене», құдайдың орнатуы емес, адамзаттың іс-әрекетінің нәтижесі деп анықтаған. Философтың ойынша мемлекет адамдар бытыраңкы өмір сүрген және «барлығының барлығына қарсы соғысы» жағдайында болған «табиғи» күйден қоғамдық келісімге келу негізінде пайда болды. Қоғамдық келісім нәтижесінде өз еркіндігін ерікті түрде шектеген жеке азаматтардың құқығы бейбітшілікті сақтау және азаматтарды қорғау функциясы берілген мемлекет басшысына немесе мемлекеттік органдарға беріледі. Гоббстын ойынша, қоғамдық келісім бір уақытта мемлекеттің және қоғамның пайда болуына әкеп соғады.

Гоббс Томастың негізгі еңбектері "Азамат туралы ілімнің философиялық бастауы", "Левиафан, әлде материя, шіркеулік және азаматтық мемлекеттік билік, оның түрлері".

Гоббс Томас өзінің ілімінің негізіне жеке адамның жаратылысы туралы белгілі бір кәзқарастарды алды. Туа бітті, жаратылысында адамдардың ойлау қабілеті де, шынығуы да бірдей деп есептейді. Сондықтан барлығы "бәріне құқылы". Бір жағынан, адам өте өзімшіл, оған қорқыныш, іштарлық сияқты қасиеттер де тән. Адамды тек қызғаншақтар, жаулар қоршайды. "Адам адамға қасқыр" принципін негіздеді. Осыдан келіп қоғамда соғыстар туындайды. Бірақ мүндай соғыстар кезінде "бәріне құқылы болу" деген - ешнәрсеге ешқандай құқы жоқ деген сөз. Мінеки, осы жағдайды Гоббс Томас "адамдардың жаратылысы немесе табиғи жағдайы" деп анықтаған. Адамдарға күшпен қатар, өлім қатері мен өзінөзі қорғау қасиеттері де берілген.

Ең маңызды жаратылыс заңы:

  1. бейбітшілікке үмтылу;
  2. бейбітшілік мүдцесі мен өзін-өзі қорғау, қажет етсе, әркім өзінің қүқынан қажетті түрғыдан бас тартуы қажет;
  3. адамдар өздері келіскен келісімді орындаулары керек.

Жалпы Гоббс Томас 16 заң ұсынды. Олардың барлығының түйіні: «өзіңе тілемейтінді, өзгеге істеме». Гоббс Томас тұжырымы бойынша келісім мен алмасу - адам қоғамындағы бейбітшілікті орнатудың шарттары.

Құқық пен заң мәселелерін бөліп қарастырған. Құқық ол үшін бір нәрсені істеуге немесе істемеуге еркіндік, ал заң бір нәрсені істеуге немесе істемеу үшін жазылған.

Жаратылыс заңдары жеке адамдардың орындауларын талап ете алмайды. Оны орындататын тек қана күш. Шексіз мемлекеттік билік - мінеки, осыбейбітшілік пен жаратылыс заңдарының орындалу кепілі. Егер жаратылыс заңдары адамдардың ақылдылығына байланысты болса, азаматтық күшке байланысты.

Мемлекет адамдардың "барлығына қарсы соғыстарды" жою үшін бірігуі тиіс деп санады. Олар өзара келісім бойынша жоғары билікті бір адамға береді. Гоббс Томас шексіз билік, суверен билігін жақтады.


Описание работы
Адам Смит 1723 жылдың маусымында дүниеге келдi (дәл туылу күні белгiсiз) және Керколди қалашығының Файф шотландық округінде 5 маусым күні, кеден шенеулiгiнiң жанұясында шоқындырылған. Оның әкесi Адамның туылуына 6 ай қалғанда қайтыс болды. Оны 4 жас шамасында сығандар ұрлаған,бiрақ ол ағасымен жылдам құтқарылған және анасына қайтарылған. Адам Смит отбасының жалғыз баласы болып саналады, өйткені оның ағайындары туралы жазулар ешқайда табылмаған. 14 жас шамасында екi жыл Фрэнсис Хатчесонның басқарылуымен философияның әдеп негiздерiн үйрететiн Глазго университетіне түседі.
Содержание
содержание отсутствует